Bóle pleców u dzieci nie są niczym wyjątkowym – i niestety w ostatnich latach pojawiają się częściej, niż byśmy chcieli. Mimo to wielu rodziców jest zaskoczonych i zaniepokojonych, gdy dziecko zaczyna skarżyć się na ból między łopatkami lub w okolicy lędźwiowej. Co może być przyczyną takiego bólu i dlaczego problem ten nie dotyczy tylko dorosłych? Temat zdrowych pleców dzieci podejrzeliśmy kompleksowo – od A do Z – wspólnie z doświadczoną fizjoterapeutką mgr Heleną Barešovą.
Dlaczego dzieci bolą plecy
Kiedy dorosły skarży się na ból pleców, łatwo zrzucić winę na stres i długie siedzenie przy komputerze w pracy. Wiele dorosłych żyje w takim trybie przez wiele lat. Nic więc dziwnego, że plecy bolą. Ale co z dziećmi? Przecież nie powinny być zestresowane ani spędzać godzin przy komputerze w pracy. Powinny biegać, skakać i być w ruchu.
Niestety rzeczywistość dzisiejszego ucznia wygląda inaczej: godziny spędzone w szkolnej ławce, popołudnia przy zadaniach domowych i reszta dnia z telefonem lub tabletem. Ruch ograniczony, obciążenie duże – i plecy cierpią. Bóle pleców u dzieci nie są elementem „etapu rozwojowego”, z którego po prostu wyrosną. Jeśli nie zostaną rozwiązane, mogą przerodzić się w przewlekłe problemy, takie jak skolioza, przeciążenie mięśni czy blokady w odcinku szyjnym i piersiowym kręgosłupa.
Wskazówka: Stoisz przed wyborem plecaka szkolnego? Przeczytaj nasz kompleksowy artykuł, który przygotowaliśmy specjalnie dla Ciebie – znajdziesz w nim dokładny opis, na co wszystko zwrócić uwagę przy zakupie.
Opinia specjalistki
„Doceniam fakt, że plecaki szkolne Topgal są wyposażone w szerokie, miękko wyściełane szelki naramienne, które równomiernie rozkładają ciężar. Nie brakuje również pasa piersiowego, który pomaga utrzymać szelki we właściwej pozycji i zapobiega ich zsuwaniu się. Z perspektywy fizjoterapeuty to bardzo ważny element – szczególnie u drobniejszych dzieci, które mają tendencję do noszenia plecaka tylko na jednym ramieniu.
W plecakach szkolnych zawsze zwracam uwagę, gdzie znajduje się największa kieszeń – idealnie powinna być umieszczona jak najbliżej pleców, co plecaki Topgal spełniają. Dzięki temu ciężkie podręczniki znajdują się blisko ciała, nie dochodzi do nadmiernego przeciążenia odcinka lędźwiowego i niepotrzebnego przechylania się do tyłu podczas chodzenia. Plecy plecaków są sztywne i anatomicznie wyprofilowane, z odpowiednim wypełnieniem.
Jedną z praktycznych zalet, które cenię nie tylko jako specjalistka, ale też jako rodzic, jest wystarczająca pojemność wewnętrzna. Spotkałam się już z plecakami, które z wyglądu były ładne i ergonomiczne, ale do których nie mieścił się codzienny zestaw szkolny, przekąska ani rzeczy do świetlicy. Te plecaki oferują wystarczająco dużo miejsca nie tylko na podręczniki i piórnik, ale także na śniadaniówkę, butelkę z napojem, a nawet ubranie na zmianę – np. spodnie czy bluzę, co docenią szczególnie rodzice dzieci spędzających więcej czasu w szkole.”
Mgr Helena Barešová
Fizjoterapeutka specjalizująca się w podiatrii, w tym w tworzeniu wkładek termoplastycznych dla dorosłych i dzieci. Prywatny gabinet fizjoterapii, Praga 15. Medicavera s.r.o.
Najczęstsze przyczyny bólu pleców u dzieci do 15 lat
Mało ruchu w szkole i poza nią
Dwa razy wychowania fizycznego w tygodniu to po prostu za mało. Uczniowie większość dnia przesiedzą – rano w klasie, po południu przy zadaniach lub ekranach. Ruch natomiast jest dla pleców i całego ciała jak woda dla rośliny. Bez niego mięśnie wiotczeją, skracają się, a postawa traci stabilność.
Co więcej, jeśli ruch zostaje zupełnie wyeliminowany, dziecko nie uczy się prawidłowej postawy w codziennym funkcjonowaniu. A to problem, który z wiekiem tylko się pogłębia.
Zła postawa ciała, nieprawidłowe siedzenie
Zgarbione plecy, głowa wysunięta do przodu, ramiona zapadnięte – brzmi znajomo? Typowa „pozycja mobilna” lub nieprawidłowe siedzenie przy biurku (nie tylko w szkole) może prowadzić do dysbalansu mięśniowego. Jedne mięśnie są przeciążone, inne w ogóle nie pracują.
Dziecko często siedzi w jednej pozycji zbyt długo, bez zmiany, bez podparcia odcinka lędźwiowego. A ponieważ samo nie zwróci uwagi, że powinno się wyprostować lub rozciągnąć, problem łatwo przeoczyć – i dziecko z takim nawykiem wejdzie w dorosłość.
Ciężki, niewygodny plecak bez wyściółki i źle noszony
Niektóre dzieci noszą na plecach prawie połowę swojej masy ciała. A jeśli do tego dołożymy plecak bez sztywnych pleców, bez odpowiednio wyściełanych szelek czy pasa piersiowego – kłopoty gotowe. Środek ciężkości jest przesunięty, plecy się garbią, a mięśnie muszą kompensować nierównomierne obciążenie – i zaczynają boleć. W takim wypadku jakość wyposażenia szkolnego naprawdę ma znaczenie. A kolejnym elementem jest poprawne noszenie plecaka i kontrola jego wagi. Pilnuj więc, by Twoje dziecko nie nosiło plecaka na jednym ramieniu i ucz je, by zabierało do szkoły tylko to, co naprawdę potrzebne.
Wskazówka: Chcesz wiedzieć więcej o tym, jak prawidłowo nosić szkolny plecak, by nie obciążać pleców? Napisaliśmy dla Ciebie mały poradnik , w którym dowiesz się wszystkiego.
Jak powinien wyglądać zdrowy plecak szkolny
Wybór plecaka szkolnego nie powinien opierać się jedynie na kolorze lub ulubionym motywie. Dla pleców dziecka to najważniejsze „narzędzie pracy” – noszone codziennie, często przez kilka godzin. Dlatego tak ważne jest, by był zaprojektowany z uwzględnieniem ergonomii i odpowiedniego obciążenia kręgosłupa.
Czy wiesz, że 49% dzieci w wieku od 8 do 15 lat chodzi do szkoły pieszo, a droga zajmuje im do 10 minut?
Anatomicznie wyprofilowane plecy
Tył plecaka powinien być sztywny i ergonomicznie wyprofilowany, tak aby przylegał do pleców dziecka, nie odstawał ani się nie przechylał. Ważna jest też jego sztywność – plecak powinien trzymać kształt, by nic w środku się nie zapadało, nie przesuwało i nie naciskało na plecy. Jednocześnie musi umożliwiać przepływ powietrza – dzieci naturalnie się pocą, dlatego ważne jest, by materiał pleców dobrze odprowadzał wilgoć.
Wyściełane szelki i pas piersiowy
Szelki powinny być wystarczająco szerokie (min. 4 cm), miękko wyściełane i regulowane. Tylko wtedy można je dopasować do sylwetki dziecka i uniknąć wcinania się w ramiona. Prawidłowe ustawienie szelek pomaga też utrzymać plecak na właściwej wysokości – nie powinien wisieć poniżej lędźwi ani zsuwać się na bok.
Idealnym dodatkiem jest także pas piersiowy, który utrzymuje plecak blisko ciała, równomiernie rozkłada ciężar i zapobiega zsuwaniu się szelek.
Niska waga i prawidłowe rozłożenie
Dziecko powinno bez problemu wejść po schodach z pustym plecakiem. Waga pustego plecaka szkolnego nie powinna przekraczać 1,2 kg. Natomiast plecak po zapakowaniu nie powinien ważyć więcej niż 15% masy ciała dziecka.
Wnętrze plecaka musi być dobrze zorganizowane – ciężkie rzeczy powinny znajdować się jak najbliżej pleców, lżejsze w przednich częściach. Dzięki temu ciężar rozkłada się optymalnie i dziecko nie przechyla się podczas chodzenia do tyłu lub na boki.
Wskazówka: Chcesz wiedzieć, jak poradzić sobie z ciężkim plecakiem? Napisaliśmy artykuł z wszystkimi sprawdzonymi poradami, jak zmniejszyć wagę plecaka Twojego dziecka.
Plecak dla zdrowych pleców od Topgal
Przy wyborze plecaka szkolnego zdrowie pleców powinno zawsze być na pierwszym miejscu. Dlatego w Topgalu od lat skupiamy się na projektowaniu i ciągłym udoskonalaniu systemów pleców. Każdy nasz plecak – niezależnie czy to szkolny , młodzieżowy albo miejski – ma plecy zbudowane z kilku warstw materiału. U nas nie znajdziesz „luźnych” plecaków bez wyściółki.
System pleców dopasowany do potrzeb dziecka
Oferujemy kilka typów systemów pleców, spośród których rodzice mogą wybrać ten najlepszy dla siebie i swojego dziecka.
1. Sztywne formowane plecy – system z lekkiej pianki PU pokrytej tkaniną i siateczką. Dzięki temu plecak jest lekki i łatwy do utrzymania w czystości. Ten typ znajdziesz na przykład w modelach ENDY , BAZI albo ELLY .
2. Wyściełane plecy ze wzmocnieniem – nasz najnowszy typ systemu pleców. Składa się z kilku warstw o różnej twardości, dzięki czemu jest wyjątkowo wygodny i utrzymuje kształt nawet bez metalowego stelażu. Stosujemy go na przykład w modelach DIDI , AIRA , KIRA albo LORI .
3. Wyściełane plecy z aluminiową ramą – ten wariant ma dodatkowo lekką aluminiową ramę w kształcie litery U, która wspiera naturalne wygięcie kręgosłupa. Aluminium można delikatnie dopasować w razie potrzeby. Tego typu system znajdziesz w modelach BEBE , COCO , MIRA , ALLY , KIMI , NIKI albo LYNN .
Wskazówka: Sprawdź nasze porównanie plecaków od Topgalu i dowiedz się, czym jeszcze różnią się poszczególne modele.
Co jeszcze sprawia, że plecak Topgal jest naprawdę ergonomiczny?
System pleców to podstawa, ale sam nie wystarczy. Dlatego we wszystkich naszych szkolnych i młodzieżowych plecakach kładziemy nacisk również na inne elementy konstrukcyjne:
Szelki naramienne – zawsze miękko wyściełane, szerokie na minimum 4 cm i wyprofilowane tak, by dobrze układały się na ramionach. Oczywiście z możliwością regulacji zarówno od góry, jak i od dołu.
Pas piersiowy – znajduje się w każdym naszym plecaku szkolnym i młodzieżowym. Pomaga prawidłowo rozłożyć ciężar i zapobiega zsuwaniu się szelek. Co więcej, dziecko łatwo może go samodzielnie zapiąć.
Uchwyty na pas biodrowy – w modelach z kolekcji od 2024 roku oferujemy możliwość dopięcia pasa biodrowego. Jeśli dziecko nosi plecak dłużej lub potrzebuje większego wsparcia, to doskonałe rozwiązanie.
